Đang tải...
%22%2F%3E%3Ctext%20x%3D%2250%25%22%20y%3D%2250%25%22%20dominant-baseline%3D%22central%22%20text-anchor%3D%22middle%22%20font-size%3D%2232%22%20fill%3D%22hsl(55%2C%2045%25%2C%2045%25)%22%20font-weight%3D%22bold%22%20font-family%3D%22system-ui%2C%20-apple-system%2C%20sans-serif%22%3EGO%3C%2Ftext%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ban Biên Tập Goja
Biên tập viên · 4 tháng 2, 2026
Cập nhật toàn cảnh Luật lao động nước ngoài Nhật Bản mới nhất 2026. Tìm hiểu chi tiết về quy định chuyển việc, và những thay đổi quan trọng.
Bài viết hữu ích? Chia sẻ ngay!
Luật lao động nước ngoài Nhật Bản mới nhất năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, tập trung vào việc cải cách sâu rộng hệ thống tiếp nhận lao động. Thay đổi quan trọng nhất là việc chính thức thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng (TTS) bằng hệ thống mới mang tên “Ikusei Shuro” (育成就労 – Lao động Đào tạo), đồng thời mở rộng và nâng cao quyền lợi cho chương trình Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou). Mục tiêu chính của những cải cách này là thu hút và giữ chân lao động có tay nghề, bảo vệ quyền lợi người lao động tốt hơn và tạo ra một lộ trình phát triển sự nghiệp rõ ràng, bền vững tại Nhật.
Những thay đổi cốt lõi bao gồm:
Thay thế chương trình Thực tập sinh: Chương trình “Ikusei Shuro” mới được thiết kế để đào tạo lao động nước ngoài đạt trình độ tương đương Kỹ năng đặc định số 1 trong vòng 3 năm.
Tăng quyền chuyển việc: Lao động theo chương trình Ikusei Shuro được phép chuyển việc trong cùng một ngành sau khi làm việc từ 1 đến 2 năm và đáp ứng các yêu cầu về kỹ năng, ngôn ngữ.
Mở rộng Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou): Bổ sung thêm các lĩnh vực mới và tạo điều kiện thuận lợi hơn để người lao động chuyển đổi sang visa Tokutei Ginou số 2, cho phép lưu trú dài hạn và bảo lãnh gia đình.
Đảm bảo quyền lợi: Các quy định mới nhấn mạnh việc trả lương công bằng, tuân thủ nghiêm ngặt giờ làm thêm và các chế độ bảo hiểm bắt buộc, đảm bảo người lao động nước ngoài được đối xử bình đẳng như người Nhật.
Trong nhiều thập kỷ, Nhật Bản đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng do dân số già hóa nhanh chóng và tỷ lệ sinh thấp. Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách thu hút lao động nước ngoài, trong đó có chương trình Thực tập sinh kỹ năng và Kỹ năng đặc định. Tuy nhiên, chương trình TTS, dù đã đưa hàng trăm nghìn lao động đến Nhật, lại vấp phải nhiều chỉ trích về việc bóc lột, điều kiện làm việc không đảm bảo và hạn chế quyền chuyển việc của người lao động.
Nhận thấy những bất cập đó và để cạnh tranh thu hút nhân tài với các quốc gia khác, Quốc hội Nhật Bản đã thông qua bộ luật mới vào năm 2024 và bắt đầu có hiệu lực theo lộ trình từ năm 2025. Chính sách lao động Nhật Bản cho người Việt Nam và các quốc gia khác giờ đây được định hình lại với mục tiêu kép: vừa giải quyết nhu cầu nhân lực cho nền kinh tế, vừa xây dựng một môi trường làm việc hấp dẫn, công bằng và nhân văn hơn. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu lao động nước ngoài mà còn định hình lại tương lai của thị trường lao động và xã hội Nhật Bản.
Các quy định mới cho lao động nước ngoài tại Nhật mang tính hệ thống và tác động sâu rộng đến mọi khía cạnh, từ tuyển dụng, đào tạo đến quyền lợi và cơ hội phát triển lâu dài. Dưới đây là phân tích chi tiết các thay đổi cốt lõi.
Sự ra đời của chương trình “Ikusei Shuro” là thay đổi mang tính biểu tượng nhất, chính thức khép lại chương trình Thực tập sinh kỹ năng (Technical Intern Training Program – TITP) vốn tồn tại nhiều vấn đề. Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi mà là một cuộc cải tổ toàn diện về bản chất.
Mục tiêu rõ ràng: Khác với mục tiêu “đóng góp quốc tế” có phần mơ hồ của TTS, Ikusei Shuro xác định rõ mục tiêu là đào tạo và phát triển lao động để họ đạt được trình độ kỹ năng cần thiết cho visa Kỹ năng đặc định số 1 trong vòng 3 năm.
Lộ trình phát triển: Chương trình được thiết kế như một giai đoạn nền tảng. Sau khi hoàn thành 3 năm, người lao động dự kiến sẽ có đủ năng lực để chuyển tiếp sang chương trình Kỹ năng đặc định, mở ra cơ hội làm việc lâu dài hơn.
Thay đổi luật Thực tập sinh Nhật Bản 2025: Quá trình chuyển đổi đã bắt đầu từ năm 2025. Những thực tập sinh đang làm việc theo chương trình cũ vẫn tiếp tục theo hợp đồng, nhưng các tuyển dụng mới sẽ dần chuyển sang hệ thống Ikusei Shuro. Theo kinh nghiệm triển khai hồ sơ tại Goja, các nghiệp đoàn và công ty tiếp nhận đang tích cực cập nhật quy trình để phù hợp với luật mới.
Tăng cường giám sát: Để tránh các vấn đề cũ, luật mới tăng cường vai trò của các tổ chức giám sát (kanri dantai) và yêu cầu họ phải độc lập hơn với các công ty tiếp nhận, đảm bảo quyền lợi của người lao động được bảo vệ tốt hơn.
Một trong những điểm yếu lớn nhất của chương trình TTS cũ là người lao động gần như không được phép chuyển việc. Luật mới đã giải quyết triệt để vấn đề này, mang lại sự linh hoạt đáng kể.
Quy định về thời gian: Lao động theo chương trình Ikusei Shuro có thể chuyển sang một công ty khác trong cùng lĩnh vực ngành nghề sau khi đã làm việc tại công ty ban đầu trong một khoảng thời gian nhất định, thường từ 1 đến 2 năm, tùy theo quy định của từng ngành.
Yêu cầu cần đáp ứng: Để đủ điều kiện chuyển việc cho lao động tại Nhật, người lao động cần đáp ứng hai yêu cầu chính: đạt trình độ tiếng Nhật nhất định (thường tương đương N4 JLPT) và vượt qua kỳ thi kỹ năng cơ bản của ngành nghề đang làm việc.
Tác động tích cực: Quyền được chuyển việc giúp người lao động có thể tìm kiếm môi trường làm việc tốt hơn, mức lương cao hơn và tránh bị mắc kẹt trong các công ty có điều kiện không tốt. Điều này cũng tạo áp lực lên các công ty phải cải thiện chế độ đãi ngộ để giữ chân nhân viên.
Chương trình Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) cũng được điều chỉnh để phù hợp hơn với hệ thống mới và trở nên hấp dẫn hơn.
Mở rộng lĩnh vực cho Tokutei Ginou số 2: Luật Kỹ năng đặc định mới nhất đã bổ sung thêm các ngành nghề được phép chuyển lên visa Tokutei Ginou số 2, loại visa cho phép lưu trú dài hạn, không giới hạn số lần gia hạn và có thể bảo lãnh gia đình. Các ngành như vận tải đường bộ, đường sắt, lâm nghiệp và khai thác gỗ được xem xét bổ sung, mở ra cơ hội định cư lâu dài cho nhiều lao động hơn.
Liên thông từ Ikusei Shuro: Hệ thống mới tạo ra một con đường liên thông liền mạch. Sau khi hoàn thành chương trình Ikusei Shuro, người lao động sẽ có nền tảng vững chắc để thi và chuyển đổi sang visa Tokutei Ginou số 1 một cách thuận lợi.
Đơn giản hóa thủ tục: Chính phủ Nhật Bản cũng đang xem xét các biện pháp nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến việc xin và gia hạn visa Tokutei Ginou, giảm bớt gánh nặng cho cả người lao động và doanh nghiệp.
Luật lao động Nhật Bản luôn quy định chặt chẽ về thời gian làm việc và lương, và các quy định này được áp dụng bình đẳng cho cả lao động người Nhật và người nước ngoài.
Về nguyên tắc, thời gian làm thêm không được vượt quá 45 giờ/tháng và 360 giờ/năm. Trong trường hợp có thỏa thuận đặc biệt (thỏa thuận 36), giới hạn có thể được nới lỏng nhưng không được vượt quá 100 giờ/tháng (tính cả ngày nghỉ) và 720 giờ/năm. Tiền lương làm thêm giờ được tính như sau:
Làm thêm giờ thông thường: Tăng ít nhất 25% so với lương cơ bản.
Làm việc vào ngày nghỉ: Tăng ít nhất 35%.
Làm việc vào ban đêm (22h – 5h): Tăng ít nhất 25%.
Mức lương tối thiểu ở Nhật Bản được quy định theo từng tỉnh, thành phố và được điều chỉnh hàng năm, thường vào tháng 10. Tính đến đầu năm 2026, mức lương tối thiểu trung bình trên toàn quốc đã vượt mốc 1.050 yên/giờ. Các thành phố lớn như Tokyo, Kanagawa, Osaka có mức lương tối thiểu cao nhất, có thể lên đến hơn 1.150 yên/giờ. Người lao động cần kiểm tra mức lương tối thiểu tại địa phương mình làm việc để đảm bảo nhận được mức lương đúng luật.
Những thay đổi trong luật pháp là tín hiệu tích cực, nhưng người lao động cần có cái nhìn thực tế để tận dụng tốt nhất các cơ hội. Trong thực tế tư vấn hồ sơ tại Goja, chúng tôi nhận thấy một số điểm quan trọng cần lưu ý:
Chuyển việc không phải là tự do tuyệt đối: Mặc dù luật cho phép, việc chuyển việc vẫn gắn liền với các điều kiện cụ thể. Người lao động phải chủ động học tiếng Nhật và nâng cao tay nghề. Việc tự ý bỏ việc hoặc vi phạm hợp đồng vẫn sẽ gây ra những hậu quả pháp lý bất lợi. Hãy hoàn thành tốt công việc hiện tại và xây dựng uy tín trước khi tìm kiếm cơ hội mới.
Ikusei Shuro đòi hỏi sự nỗ lực thực sự: Chương trình mới tập trung vào đào tạo, nghĩa là người lao động sẽ phải vừa làm vừa học một cách nghiêm túc. Đây không còn là chương trình chỉ đơn thuần đi làm kiếm tiền. Sự thành công phụ thuộc rất nhiều vào thái độ và quyết tâm của mỗi cá nhân.
Cẩn trọng với thông tin sai lệch: Mỗi khi có luật mới, sẽ có những đơn vị môi giới không uy tín lợi dụng để quảng cáo sai sự thật, hứa hẹn những điều kiện “trong mơ”. Người lao động cần tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống như Đại sứ quán, các tổ chức hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản hoặc các công ty tư vấn uy tín như Goja.vn. Luôn đọc kỹ hợp đồng lao động trước khi ký.
Quyền lợi đi đôi với trách nhiệm: Luật mới mang lại nhiều quyền lợi cho người lao động nước ngoài tại Nhật, nhưng cũng đi kèm với trách nhiệm tuân thủ pháp luật, quy định của công ty và văn hóa làm việc của Nhật Bản. Hiểu và tôn trọng các quy tắc này là chìa khóa để có một cuộc sống và sự nghiệp thành công tại đây.
Luật lao động mới ảnh hưởng sâu sắc đến thực tập sinh bằng cách thay thế hoàn toàn chương trình Thực tập sinh kỹ năng bằng chương trình "Ikusei Shuro" (Lao động Đào tạo). Mục tiêu được chuyển từ "đóng góp quốc tế" sang "đào tạo và phát triển kỹ năng". Quan trọng nhất, lao động theo chương trình mới sẽ có quyền chuyển việc sang công ty khác trong cùng ngành sau 1-2 năm nếu đáp ứng yêu cầu về ngôn ngữ và kỹ năng, một quyền lợi không có ở chương trình cũ.
Về cơ bản là đúng. Quá trình chuyển đổi từ chương trình Thực tập sinh kỹ năng (TTS) sang "Ikusei Shuro" đã bắt đầu theo lộ trình từ năm 2025. Các đợt tuyển dụng mới sẽ dần áp dụng hoàn toàn theo chương trình mới. Tuy nhiên, những thực tập sinh đã sang Nhật theo chương trình cũ trước thời điểm luật thay đổi hoàn toàn vẫn sẽ tiếp tục hoàn thành hợp đồng của mình. Vì vậy, trong giai đoạn chuyển tiếp, cả hai chương trình sẽ cùng tồn tại nhưng xu hướng là loại bỏ hoàn toàn TTS.
Luật lao động nước ngoài Nhật Bản mới nhất năm 2026 là một cuộc cải cách toàn diện với nhiều điểm sáng, mang lại hy vọng về một môi trường làm việc công bằng và bền vững hơn. Dưới đây là những điểm chính bạn cần ghi nhớ:
Chương trình Ikusei Shuro thay thế TTS: Tập trung vào đào tạo thực chất, với mục tiêu cuối cùng là đạt trình độ Kỹ năng đặc định.
Quyền chuyển việc được mở rộng: Người lao động có thêm sự lựa chọn và chủ động hơn trong sự nghiệp, không còn bị ràng buộc vào một công ty duy nhất.
Lộ trình sự nghiệp rõ ràng: Có sự liên thông mạch lạc từ Ikusei Shuro lên Tokutei Gino 1 và sau đó là Tokutei Gino 2, mở ra cơ hội làm việc và sinh sống lâu dài tại Nhật.
Quyền lợi được bảo vệ tốt hơn: Các quy định về lương, giờ làm, bảo hiểm được nhấn mạnh và giám sát chặt chẽ hơn để đảm bảo sự công bằng.
Chủ động nâng cao năng lực: Để tận dụng tốt các cơ hội từ luật mới, người lao động cần chủ động học tiếng Nhật và trau dồi kỹ năng nghề nghiệp.
Cập nhật mới nhất về xuất khẩu lao động Nhật Bản 2026: Chính sách Ikusei Shuro mới, chi phí, điều kiện và mức lương tăng cao. Tìm hiểu ngay để chuẩn bị hành trang đi Nhật!
Tìm hiểu chi tiết về Công văn 12/CQLLĐNN-TTCACP quy định phí Xuất Khẩu Lao Động (XKLĐ) Tokutei Nhật Bản 2026. Hướng dẫn tra cứu, tải PDF và danh sách công ty uy tín tại Goja.vn.
Tìm hiểu chi tiết về Ikusei Shuryo 2026: Điều kiện nhận giấy chứng nhận, thủ tục chuyển đổi visa Tokutei Ginou và quyền lợi mới của lao động tại Nhật Bản.
Lao động nước ngoài ở Nhật được phép chuyển việc nhưng không hoàn toàn "tự do" mà phải tuân theo các điều kiện nhất định. Với chương trình Ikusei Shuro, người lao động có thể chuyển việc trong cùng ngành sau 1-2 năm nếu đạt trình độ tiếng Nhật (thường là N4) và kỹ năng yêu cầu. Đối với visa Kỹ năng đặc định (Tokutei Gino) và Kỹ sư, việc chuyển việc dễ dàng hơn, miễn là công việc mới vẫn thuộc lĩnh vực được cấp phép trong visa. Việc tự ý bỏ việc mà không tuân thủ quy trình có thể ảnh hưởng đến tư cách lưu trú.
Luật mới không quy định một mức lương tối thiểu chung cho cả nước mà cơ chế vẫn giữ nguyên: lương tối thiểu được quy định theo từng tỉnh/thành phố và được cập nhật hàng năm. Tính đến đầu năm 2026, mức lương tối thiểu trung bình toàn quốc là khoảng 1.050 yên/giờ. Các khu vực đô thị lớn như Tokyo, Kanagawa, Osaka có mức cao hơn đáng kể, có thể trên 1.150 yên/giờ. Do đó, mức lương thực tế phụ thuộc vào nơi bạn làm việc.
Quy định về thời gian làm thêm áp dụng bình đẳng cho cả người Nhật và người nước ngoài. Theo luật, giờ làm thêm không được quá 45 giờ/tháng và 360 giờ/năm. Trong trường hợp đặc biệt có ký thỏa thuận lao động (thỏa thuận 36), giới hạn có thể tăng lên nhưng không được vượt 720 giờ/năm. Tiền lương làm thêm giờ phải được trả cao hơn mức lương cơ bản, ít nhất là 25% cho giờ làm thêm thông thường và 35% cho ngày nghỉ.
Có, chương trình Kỹ năng đặc định (Tokutei Gino) cũng có những thay đổi quan trọng. Đáng chú ý nhất là việc mở rộng các ngành nghề được phép chuyển lên visa Tokutei Gino số 2, loại visa cho phép lưu trú dài hạn và bảo lãnh gia đình. Điều này tạo cơ hội định cư lâu dài cho nhiều lao động hơn. Ngoài ra, hệ thống mới tạo ra sự liên kết chặt chẽ hơn, khi chương trình Ikusei Shuro được thiết kế để đào tạo lao động đạt chuẩn Tokutei Gino số 1 sau 3 năm, giúp con đường sự nghiệp của họ trở nên rõ ràng và liền mạch hơn.
