Đang tải...
%22%2F%3E%3Ctext%20x%3D%2250%25%22%20y%3D%2250%25%22%20dominant-baseline%3D%22central%22%20text-anchor%3D%22middle%22%20font-size%3D%2232%22%20fill%3D%22hsl(55%2C%2045%25%2C%2045%25)%22%20font-weight%3D%22bold%22%20font-family%3D%22system-ui%2C%20-apple-system%2C%20sans-serif%22%3EGO%3C%2Ftext%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ban Biên Tập Goja
Biên tập viên · 24 tháng 2, 2026
So sánh chi tiết chương trình thực tập sinh Nhật Bản cũ (TTS) và mới (Ikusei Shuro) năm 2026. Tìm hiểu về luật XKLĐ mới, quyền lợi, điều kiện và lộ trình làm việc lâu dài tại Nhật.
Bài viết hữu ích? Chia sẻ ngay!
Chương trình Thực tập sinh kỹ năng (TTS) cũ của Nhật Bản đã chính thức được thay thế bằng chương trình mới mang tên Ikusei Shuro (育成就労 – Lao động Dục thành), có hiệu lực từ năm 2025 và được triển khai toàn diện trong năm 2026. Sự thay đổi này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách lao động của Nhật Bản, chuyển từ mục tiêu "đóng góp quốc tế" sang tập trung vào việc "đào tạo và đảm bảo nguồn nhân lực" cho thị trường trong nước.
Chương trình Ikusei Shuro được thiết kế để khắc phục những nhược điểm của hệ thống cũ, tăng cường bảo vệ quyền lợi người lao động, và tạo ra một lộ trình phát triển sự nghiệp rõ ràng hơn, hướng tới khả năng chuyển đổi sang visa Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) và định cư lâu dài.
Chương trình Thực tập sinh Kỹ năng (Technical Intern Training Program - TITP), hay còn gọi là TTS, được giới thiệu lần đầu vào năm 1993 với mục đích chuyển giao kỹ năng, công nghệ cho các nước đang phát triển. Tuy nhiên, qua nhiều năm triển khai, chương trình này đã bộc lộ nhiều bất cập nghiêm trọng:
Mục tiêu không còn phù hợp: Trên danh nghĩa là "đào tạo", nhưng thực tế chương trình lại được sử dụng như một công cụ để bù đắp thiếu hụt lao động giá rẻ trong các ngành nghề vất vả mà người Nhật không muốn làm.
Quyền lợi người lao động bị hạn chế: Thực tập sinh bị ràng buộc chặt chẽ với một công ty duy nhất trong suốt 3-5 năm, không được phép chuyển việc ngay cả khi gặp điều kiện làm việc tồi tệ, bị bóc lột hoặc lạm dụng. Điều này tạo ra sự mất cân bằng quyền lực lớn giữa người lao động và chủ sử dụng.
Tình trạng bỏ trốn gia tăng: Do áp lực công việc, mức lương không tương xứng và không có lựa chọn thay đổi, nhiều thực tập sinh đã chọn cách bỏ trốn ra ngoài sống bất hợp pháp, gây ra nhiều vấn đề xã hội.
Nợ nần và chi phí cao: Chi phí ban đầu để tham gia chương trình TTS rất cao, khiến nhiều người lao động phải vay mượn và mang gánh nặng nợ nần lớn khi sang Nhật.
Trước những thực trạng này, chính phủ Nhật Bản đã quyết định phải cải cách toàn diện. Luật XKLĐ Nhật Bản mới nhất đã được thông qua, chính thức khai tử chương trình TTS và giới thiệu Ikusei Shuro như một giải pháp thay thế. Mục tiêu của chương trình mới là thu hút và giữ chân lao động nước ngoài một cách bền vững, đảm bảo quyền lợi cho họ và đáp ứng nhu cầu nhân lực thực tế của nền kinh tế Nhật Bản.
Để hiểu rõ sự khác biệt mang tính cách mạng giữa hai chương trình, chúng ta cần đi vào phân tích từng khía cạnh cụ thể. Dưới đây là bảng so sánh chương trình thực tập sinh Nhật Bản cũ và mới một cách chi tiết.
Chương trình cũ (TTS): Đóng góp quốc tế thông qua chuyển giao kỹ năng. Trên lý thuyết, người lao động học hỏi kỹ thuật tại Nhật rồi trở về quê hương phát triển. Thực tế lại là cung ứng lao động cho các ngành thiếu nhân lực.
Chương trình mới (Ikusei Shuro): Đào tạo và đảm bảo nguồn nhân lực. Mục tiêu rất rõ ràng: đào tạo người lao động nước ngoài để trở thành lực lượng lao động chính thức, có kỹ năng và có thể ở lại làm việc lâu dài tại Nhật.
Chương trình cũ (TTS): Về nguyên tắc là không được phép. Người lao động bị ràng buộc với một công ty duy nhất trong suốt hợp đồng. Đây là một trong những hạn chế lớn nhất gây ra nhiều tiêu cực.
Chương trình mới (Ikusei Shuro): Được phép chuyển việc. Người lao động có thể chuyển sang công ty khác trong cùng một ngành nghề sau khi làm việc từ 1 đến 2 năm, tùy thuộc vào quy định cụ thể của ngành. Điều kiện là phải đạt được trình độ tiếng Nhật (tương đương N5) và kỹ năng tay nghề nhất định.
Chương trình cũ (TTS): Lộ trình không rõ ràng, tối đa 5 năm và sau đó hầu hết phải về nước. Việc chuyển sang các loại visa khác như Tokutei Ginou gặp nhiều khó khăn và không phải là mục tiêu chính của chương trình.
Chương trình mới (Ikusei Shuro): Lộ trình rõ ràng trong 3 năm. Mục tiêu của chương trình là trong 3 năm, người lao động sẽ được đào tạo để đạt trình độ tương đương visa Kỹ năng đặc định số 1 (Tokutei Ginou 1). Sau 3 năm, họ có thể dễ dàng chuyển đổi visa thực tập sinh sang Tokutei Ginou, mở ra cơ hội làm việc thêm 5 năm và xa hơn là hướng tới Tokutei Ginou 2 để định cư lâu dài.
Chương trình cũ (TTS): Yêu cầu đầu vào không quá cao, chủ yếu tập trung vào sức khỏe và một chút đào tạo cơ bản. Không có chuẩn mực rõ ràng về việc nâng cao tay nghề trong quá trình làm việc.
Chương trình mới (Ikusei Shuro):Yêu cầu cao hơn và có tiêu chuẩn rõ ràng. Khi kết thúc chương trình, người lao động phải đạt trình độ tiếng Nhật (dự kiến N4) và vượt qua kỳ thi kỹ năng tay nghề cấp độ 2 của ngành tương ứng để có thể chuyển sang Tokutei Ginou 1.
Chương trình cũ (TTS): Cơ chế bảo vệ còn yếu. Nghiệp đoàn và công ty phái cử đôi khi chưa làm tròn trách nhiệm, khiến người lao động đơn độc khi gặp vấn đề.
Chương trình mới (Ikusei Shuro): Tăng cường giám sát và bảo vệ. Các công ty phái cử và nghiệp đoàn quản lý sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn. Có quy định rõ ràng về việc tách bạch giữa chức năng giám sát của nghiệp đoàn và chức năng giới thiệu việc làm của công ty phái cử để tránh xung đột lợi ích.
Ikusei Shuro (育成就労), hay "Lao động Dục thành", là chương trình được thiết kế để thay thế chương trình thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản. Trọng tâm của chương trình này là đào tạo có hệ thống, phát triển kỹ năng và tạo ra một con đường sự nghiệp bền vững cho người lao động nước ngoài tại Nhật.
Theo kinh nghiệm triển khai hồ sơ tại Goja, các điều kiện cơ bản để tham gia chương trình Ikusei Shuro năm 2026 không có quá nhiều thay đổi đột ngột so với chương trình TTS cũ, nhưng sẽ có những yêu cầu khắt khe hơn về ý thức và định hướng lâu dài:
Độ tuổi: Thông thường từ 18 đến 35 tuổi.
Trình độ học vấn: Tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên.
Sức khỏe: Đạt tiêu chuẩn sức khỏe đi làm việc tại nước ngoài, không mắc các bệnh truyền nhiễm bị cấm.
Tiếng Nhật: Yêu cầu có trình độ tiếng Nhật cơ bản (tương đương N5) trước khi xuất cảnh. Đây là điểm được nhấn mạnh hơn so với chương trình cũ.
Kinh nghiệm: Không bắt buộc nhưng là một lợi thế, đặc biệt với các đơn hàng yêu cầu tay nghề.
Pháp lý: Không có tiền án, tiền sự; chưa từng bị trục xuất khỏi Nhật Bản.
Lộ trình Ikusei Shuro được thiết kế theo từng giai đoạn rõ ràng, giúp người lao động hình dung được con đường phát triển của mình:
Giai đoạn 1: Đào tạo và làm việc (3 năm): Người lao động tham gia chương trình với tư cách "Lao động Dục thành". Trong thời gian này, họ sẽ làm việc và được đào tạo theo kế hoạch đã được phê duyệt. Mục tiêu là sau 3 năm, người lao động sẽ đạt trình độ kỹ năng và tiếng Nhật cần thiết để chuyển sang giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn 2: Chuyển đổi sang Kỹ năng đặc định số 1 (Tokutei Ginou 1): Sau khi hoàn thành 3 năm chương trình Ikusei Shuro và đạt các yêu cầu về kỳ thi, người lao động có thể chuyển đổi sang visa Tokutei Ginou 1. Visa này cho phép họ ở lại làm việc thêm tối đa 5 năm trong cùng lĩnh vực.
Giai đoạn 3: Hướng tới Kỹ năng đặc định số 2 (Tokutei Ginou 2) và Vĩnh trú: Nếu ngành nghề của người lao động nằm trong danh sách được phép thi lên Tokutei Ginou 2 (hiện tại là 11 ngành), họ có thể tham gia kỳ thi nâng cao. Đạt được visa Tokutei Ginou 2 đồng nghĩa với việc có thể làm việc không giới hạn thời gian, bảo lãnh gia đình sang sống cùng và có cơ hội xin vĩnh trú tại Nhật Bản.
Trong thực tế tư vấn hồ sơ, việc chuyển đổi từ chương trình thực tập sinh Nhật Bản cũ và mới mang lại nhiều hy vọng nhưng cũng đi kèm những thách thức và hiểu lầm mà người lao động cần nắm rõ.
Mặc dù luật mới cho phép chuyển việc, nhưng không phải là một sự tự do tuyệt đối. Người lao động chỉ có thể chuyển việc trong cùng một lĩnh vực ngành nghề đã đăng ký ban đầu. Ví dụ, bạn đang làm trong ngành xây dựng thì chỉ có thể chuyển sang một công ty xây dựng khác. Thêm vào đó, việc chuyển đổi cần đáp ứng các điều kiện về thời gian làm việc (1-2 năm), trình độ tiếng Nhật và kỹ năng. Quá trình tìm việc và phỏng vấn ở công ty mới cũng là một thử thách đòi hỏi sự chủ động.
Với chương trình cũ, nhiều thực tập sinh có thể hoàn thành 3 năm mà không cần quá giỏi tiếng Nhật. Tuy nhiên, với Ikusei Shuro, tiếng Nhật là chìa khóa để mở ra các cơ hội. Việc đạt N4, N3 không chỉ là điều kiện để chuyển đổi visa mà còn là yếu tố quyết định giúp bạn có thể chuyển việc sang một công ty tốt hơn với mức lương cao hơn. Hãy xem việc học tiếng Nhật là một khoản đầu tư bắt buộc cho tương lai của bạn tại Nhật.
Nhiều người kỳ vọng chương trình mới sẽ giúp giảm chi phí đi XKLĐ. Về lâu dài, chính phủ Nhật Bản có các biện pháp để giảm gánh nặng cho người lao động, chẳng hạn như yêu cầu công ty tiếp nhận chia sẻ một phần chi phí đào tạo. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, các chi phí liên quan đến hồ sơ, đào tạo tiếng Nhật, vé máy bay... tại Việt Nam có thể chưa có sự thay đổi đáng kể. Người lao động cần chuẩn bị tài chính một cách thực tế.
Có. Chương trình Thực tập sinh Kỹ năng (TTS) đã chính thức bị bãi bỏ và được thay thế hoàn toàn bằng chương trình mới có tên là Ikusei Shuro (Lao động Dục thành) kể từ năm 2025. Quá trình chuyển đổi và áp dụng đầy đủ các quy định mới đang diễn ra trong năm 2026. Mục đích của việc thay thế này là để giải quyết các vấn đề tồn tại của chương trình cũ và tạo ra một môi trường làm việc tốt hơn cho lao động nước ngoài.
Chương trình mới thay thế chương trình Thực tập sinh Kỹ năng có tên chính thức là Ikusei Shuro (育成就労) , dịch ra tiếng Việt có nghĩa là "Lao động Dục thành". Tên gọi này phản ánh rõ mục tiêu cốt lõi của chương trình: không chỉ sử dụng lao động mà còn tập trung vào việc đào tạo, nuôi dưỡng và phát triển kỹ năng cho người lao động để họ có thể trở thành một phần của lực lượng lao động Nhật Bản trong dài hạn.
Sự ra đời của chương trình Ikusei Shuro là một bước tiến lớn, mang lại nhiều cơ hội hơn cho người lao động Việt Nam muốn làm việc và phát triển sự nghiệp tại Nhật Bản. Dưới đây là những điểm cốt lõi cần ghi nhớ khi so sánh chương trình thực tập sinh Nhật Bản cũ và mới:
Thay thế hoàn toàn: Chương trình TTS cũ đã chấm dứt, Ikusei Shuro là chương trình chính thức hiện nay.
Mục tiêu rõ ràng: Tập trung vào đào tạo và giữ chân người lao động, thay vì "chuyển giao công nghệ".
Quyền lợi được nâng cao: Quyền được chuyển việc trong cùng ngành là thay đổi đáng giá nhất.
Lộ trình sự nghiệp bền vững: Con đường chuyển đổi sang visa Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) trở nên rõ ràng và dễ dàng hơn.
Yêu cầu cao hơn: Năng lực tiếng Nhật và kỹ năng tay nghề được chú trọng và là điều kiện tiên quyết để phát triển.
Việc hiểu rõ những thay đổi này sẽ giúp bạn có sự chuẩn bị tốt nhất cho hành trình làm việc tại Nhật Bản, tận dụng tối đa những cơ hội mà luật mới mang lại.
Khám phá danh sách các tiêu chí chọn top công ty Nhật tuyển thực tập sinh năm 2026. Tìm hiểu về xu hướng mới, mức lương, chi phí và kinh nghiệm thực tế để chọn được đơn hàng tốt nhất.
Tìm hiểu chi phí sinh hoạt tại Nhật Bản cho thực tập sinh 2026: Nhà ở, ăn uống, đi lại, bảo hiểm,... Cập nhật thông tin mới nhất và mẹo tiết kiệm từ Goja.vn
Tìm hiểu chi tiết về lương thực tập sinh Nhật Bản năm 2026: mức lương tối thiểu, các yếu tố ảnh hưởng, chi phí sinh hoạt và lời khuyên để tăng thu nhập. Tìm việc làm tại Goja.vn!
Tìm hiểu về Visa thực tập sinh Nhật Bản: Định nghĩa, điều kiện, thủ tục, chi phí và những lưu ý quan trọng. Goja.vn - Nền tảng tuyển dụng việc làm Nhật Bản uy tín.
Có, đây là một trong những cải tiến quan trọng nhất của chương trình Ikusei Shuro. Người lao động được phép chuyển công ty sau khi đã làm việc tại công ty ban đầu một khoảng thời gian nhất định (thường là từ 1 đến 2 năm). Tuy nhiên, việc chuyển đổi này có điều kiện: chỉ được chuyển trong cùng một lĩnh vực ngành nghề và người lao động phải đáp ứng các yêu cầu về trình độ tiếng Nhật cũng như kỹ năng tay nghề theo quy định.
Về cơ bản, quyền lợi của thực tập sinh Nhật Bản theo luật mới được cải thiện và bảo vệ tốt hơn. Mức lương tối thiểu vẫn phải tuân theo luật lương vùng của Nhật Bản như chương trình cũ. Tuy nhiên, điểm cải thiện lớn nhất là quyền được chuyển việc, giúp người lao động có thể tìm đến những công ty có chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc tốt hơn. Ngoài ra, cơ chế giám sát các công ty tiếp nhận và nghiệp đoàn cũng chặt chẽ hơn, giúp giảm thiểu tình trạng bóc lột và vi phạm hợp đồng.
So với chương trình TTS cũ, điều kiện tham gia chương trình Ikusei Shuro có phần khắt khe hơn, đặc biệt là về năng lực tiếng Nhật. Người lao động cần có một nền tảng tiếng Nhật tốt hơn trước khi xuất cảnh và phải có kế hoạch học tập nghiêm túc để đạt được các mốc trình độ theo yêu cầu của lộ trình. Các yêu cầu về sức khỏe, độ tuổi và bằng cấp về cơ bản không thay đổi nhiều, nhưng sự sàng lọc về ý thức và mục tiêu làm việc lâu dài sẽ kỹ càng hơn.
Có. Những thực tập sinh đã và đang ở Nhật theo chương trình TTS cũ sẽ có những lộ trình chuyển tiếp để có thể hưởng lợi từ chính sách mới. Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra các quy định chuyển tiếp, cho phép những TTS đủ điều kiện có thể chuyển sang chương trình Ikusei Shuro hoặc trực tiếp thi và chuyển sang visa Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) nếu đáp ứng yêu cầu. Bạn nên liên hệ với nghiệp đoàn hoặc công ty để được tư vấn cụ thể về trường hợp của mình.
Chính phủ Nhật Bản đang nỗ lực để giảm bớt gánh nặng chi phí cho người lao động, chẳng hạn như quy định công ty tiếp nhận phải chịu một phần chi phí đào tạo. Tuy nhiên, các khoản phí mà người lao động phải trả tại Việt Nam (phí dịch vụ cho công ty phái cử, chi phí học tiếng, khám sức khỏe...) có thể chưa giảm ngay lập tức. Trong thực tế tư vấn tại Goja, chúng tôi nhận thấy chi phí tổng thể vẫn tương đương giai đoạn trước, nhưng tính minh bạch và các khoản phí sẽ được quy định rõ ràng hơn để tránh phát sinh chi phí bất hợp lý.
